Jak przygotować wystąpienie naukowe, które zainteresuje odbiorców i pozwoli im zrozumieć znaczenie prowadzonych badań? Jak opowiadać o skomplikowanych zagadnieniach w sposób przystępny, a jednocześnie zachować naukową rzetelność? I jak radzić sobie ze stresem oraz pytaniami ze strony publiczności? O tym rozmawiali uczestnicy szkolenia online „Prezentowanie wyników badań podczas konferencji naukowych”, które odbyło się 12 listopada 2026 r. w ramach cyklu Science-Up: Extra, organizowanego przez Stowarzyszenie Blisko Nauki.
Spotkanie poprowadziła dr Agnieszka Żur z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, związana z Katedrą Przedsiębiorczości i Innowacji. Prowadząca, wykorzystując swoje doświadczenie w wystąpieniach publicznych oraz prowadzeniu szkoleń z zakresu przemawiania i kariery akademickiej, przedstawiła praktyczne wskazówki dotyczące przygotowywania i wygłaszania prezentacji naukowych.
Podczas niemal dwugodzinnego, interaktywnego warsztatu uczestnicy pracowali nad własnymi pomysłami badawczymi, ćwiczyli formułowanie głównego przekazu wystąpienia oraz poznawali sposoby angażowania publiczności.
Od referowania wyników do opowiadania historii
Jednym z najważniejszych przesłań szkolenia było to, że prezentowanie wyników badań nie powinno polegać na streszczaniu artykułu naukowego ani omawianiu kolejnych slajdów. Dobre wystąpienie powinno przypominać opowieść, która prowadzi słuchaczy przez kolejne etapy procesu badawczego i pozwala im zrozumieć, dlaczego przedstawiany problem jest istotny.
Prowadząca zaproponowała strukturę prezentacji opartą na kilku elementach:
Wprowadzenie i kontekst badań – przedstawienie aktualnego stanu wiedzy oraz wyjaśnienie, co już wiemy, a co pozostaje nierozstrzygnięte.
Problem i luka badawcza – wskazanie, czego brakuje w dotychczasowych badaniach i dlaczego warto się tym zająć.
Wartość naukowa projektu – uzasadnienie, jaki wkład w rozwój wiedzy mogą wnieść prezentowane badania.
Metodologia – przedstawienie zastosowanych metod i uzasadnienie ich wyboru.
Proces badawczy – pokazanie, w jaki sposób przeprowadzono badania i jakie działania podjęto.
Wyniki i wnioski – zaprezentowanie najważniejszych rezultatów oraz wskazanie, co wnoszą one do dotychczasowej dyskusji naukowej.
Szczególną uwagę zwrócono na początek wystąpienia. To właśnie w pierwszych minutach należy przekonać odbiorców, że prezentowany problem jest interesujący i wart ich uwagi. Nie każda luka badawcza automatycznie oznacza bowiem istotny problem naukowy – rolą badacza jest uzasadnienie, dlaczego warto ją zbadać.
Jedno zdanie, które porządkuje całą prezentację
Jednym z praktycznych ćwiczeń warsztatowych było sprowadzenie własnego projektu badawczego do jednego zdania. Miało ono pokazywać, co już wiemy, czego jeszcze nie rozumiemy oraz co dzięki badaniom chcemy wyjaśnić lub udowodnić.
Takie podejście pomaga uporządkować główny przekaz i zdecydować, które informacje powinny znaleźć się w prezentacji, a z których można zrezygnować.
Prowadząca zachęcała również do przygotowania krótkiej, 30–60-sekundowej odpowiedzi na pytanie: „Czym się zajmujesz?”. Umiejętność zwięzłego przedstawienia własnych badań przydaje się nie tylko podczas wystąpień, ale również w rozmowach kuluarowych i nawiązywaniu kontaktów naukowych.
Jak mówić, żeby zainteresować odbiorców?
Kolejna część szkolenia dotyczyła sposobu prowadzenia wystąpienia. Prowadząca podkreśliła znaczenie kontaktu wzrokowego, naturalnej gestykulacji, mimiki oraz świadomego wykorzystywania głosu.
Uczestnicy poznali praktyczne wskazówki dotyczące m.in.:
utrzymywania kontaktu z publicznością zamiast skupiania się wyłącznie na slajdach;
stosowania pauz i odpowiedniego tempa wypowiedzi;
modulowania głosu poprzez zmianę jego natężenia, tonacji i szybkości;
wykorzystywania gestów i mimiki do podkreślania najważniejszych treści;
dostosowywania języka i poziomu szczegółowości do odbiorców;
unikania nadmiernego tekstu na slajdach i czytania prezentacji.
Szczególnie mocno wybrzmiała kwestia tempa wypowiedzi. Jednym z najczęstszych błędów młodych naukowców jest zbyt szybkie mówienie, które utrudnia odbiorcom zrozumienie i przyswojenie przedstawianych treści. Warto zwalniać, szczególnie podczas wyjaśniania problemu badawczego, metodologii i najważniejszych wyników.
Stres, przygotowanie i pewność siebie
Istotnym elementem warsztatu było również oswajanie stresu związanego z wystąpieniami publicznymi. Prowadząca zwróciła uwagę, że stres nie musi być wyłącznie przeszkodą – w umiarkowanym natężeniu może wspierać koncentrację i mobilizację.
Kluczowe znaczenie ma odpowiednie przygotowanie. Uczestnicy poznali sposoby stopniowego oswajania się z wystąpieniem, w tym ćwiczenie prezentacji na głos, nagrywanie własnych wypowiedzi i analizowanie ich pod kątem tempa, dykcji, gestykulacji oraz kontaktu z odbiorcami.
Prowadząca rekomendowała rozpoczęcie przygotowań co najmniej tydzień przed konferencją, wcześniejsze sprawdzenie warunków technicznych oraz przygotowanie kopii prezentacji w kilku miejscach. Omówiono również proste techniki oddechowe i sposoby zmiany nastawienia do stresu.
Ważnym wnioskiem było także to, że nie istnieje jeden uniwersalny styl prezentowania. Warto poznać własne predyspozycje i wypracować sposób występowania, który będzie jednocześnie naturalny, autentyczny i skuteczny.
Pytania od publiczności – jak prowadzić dyskusję?
Ostatni blok szkolenia poświęcono sesji pytań i odpowiedzi (Q&A). Prowadząca podkreśliła, że nie należy traktować jej jako egzaminu, lecz jako okazję do rozmowy z osobami zainteresowanymi naszymi badaniami.
Uczestnicy poznali sposoby moderowania dyskusji, reagowania na rozbudowane komentarze oraz odpowiadania na trudne lub nieoczekiwane pytania. Szczególną uwagę zwrócono na konieczność zachowania profesjonalizmu, umiejętność stawiania granic i udzielania zwięzłych odpowiedzi.
Jedną z ważniejszych wskazówek było również to, że naukowiec nie musi znać odpowiedzi na każde pytanie. W sytuacji, gdy nie potrafimy od razu odpowiedzieć, warto otwarcie to przyznać, podziękować za pytanie i zaproponować powrót do tematu w późniejszej rozmowie.
Praktyka czyni dobrego prelegenta
Szkolenie miało przede wszystkim charakter warsztatowy. Uczestnicy formułowali główne przesłanie własnych badań, prezentowali je na forum i otrzymywali informacje zwrotne dotyczące sposobu wypowiedzi, tempa mówienia oraz przejrzystości przekazu.
Spotkanie pokazało, że skuteczne prezentowanie wyników badań to kompetencja, którą można i warto rozwijać. Dobry naukowiec powinien nie tylko prowadzić wartościowe badania, ale również potrafić opowiedzieć o nich w sposób zrozumiały, angażujący i przekonujący.
Dziękujemy dr Agnieszce Żur za dużą dawkę praktycznej wiedzy, inspirujące ćwiczenia i aktywne zaangażowanie uczestników, a wszystkim obecnym za udział w warsztacie i dzielenie się własnymi doświadczeniami!
Obejrzyj nagranie ze szkolenia:
Szkolenie odbyło się dzięki wsparciu...
Wydarzenie wchodziło w skład Cyklu otwartych szkoleń i warsztatów online będący częścią zadania publicznego pn. Naukowy program szkoleniowo-mentoringowy, współfinansowanego ze środków otrzymanych w 2026 r. od Ministra Nauki w ramach konkursu Organizowanie i animowanie działań na rzecz środowiska akademickiego.

